Ante todo pedir desculpas polo abandono do blog. Poñer a andar o programa de deportes en Coruña está a levar moitas horas da miña vida. As xornadas empezan cedo e acaban moi tarde. Ademáis do lóxico traballo, as inesperadas cambadelas entorpecen o día a día, pero sairemos adiante. Somos uns supervivintes.
Precisamente, os traballos de posta en marcha deste proxecto incluiron unha viaxe a Madrid pra estreitar lazos coa xente de Carrusel Deportivo. Unha viaxe relámpago que tivo lugar a semana pasada. Logo do traballo, veu o pracer. Un paseo por Madrid que nos levou a unha xoia arquitectónica que é o Mercado de San Miguel. Un mercado rehabilitado no que os visitantes ademáis de facer o propio dun lugar asi, poden sentar e desfrutar duns pinchos, que a diferenza de Corcubión, se pagan a bó prezo. Aí nos diriximos o equipo de deportes de Radio Coruña dispostos a lanzarnos a encher o bandullo. O máis complicado de todo foi atopar un sitio onde sentar e desfrutar da comida… pero grazas a ela conseguímolo.
Ela era unha muller de oitentaetantos anos que nos fixo un oco na súa mesa pra que tres “mozalbetes” puidesen cear algo antes de subir ao avión. Estaba soa e entablamos conversa con ela. Tiña oitenta e seis anos. Vivía a carón do mercado coa única compaña dun gato. Tódolos días baixaba ata o mercado a tomar unha tapila e a ver pasar a xente. Logo de estar toda a xornada pechada na casa, ese era o momento do día no que “socializaba”. Desfrutaba vendo o bulir das xentes, os seus ollos movíanse rápidamente captando os matices de tantos variopintos visitantes. Ela só facía iso, sentar e observar. Pregunteille polos fillos. O aceno que fixo, acompañado dun “están a su vida”, deixaba ben ás claras que non tiña moito contacto con eles. Máis ben o contrario. A muller destilaba dozura en tódalas palabras. Os anos empezaban a facer mella e nalgunhas ocasións repetía as mesmas preguntas… pero non nos importaba repetir as mesmas respostas. Era unha muller das que irradian paz, coas que compartirías conversa sen mirar o reloxio.
Chegou a nosa hora e partimos para ese labirinto que é a T-4. Despedímonos. Ao sair do mercado Adrián e máis eu compartimos sensación: aquela muller era puro agarimo. E alí a deixamos, cunha extrana sensación nos nosos adentros. Porque algo falla cando vivimos nun país con tanta xente maior sumida na soidade e que ten que sair ao encontro doutros seres humanos. Algo non funciona cando nos decatamos da ausencia do noso veciño octoxenario polo cheiro que sae baixo a porta. Algo falla cando a xente vive dándolle as costas a aqueles persoas que lle deron a vida…
Se ides a Madrid visitade o Mercado de San Miguel, porque ademáis dos manxares a desfrutar e do encanto do lugar, atoparedes o encanto dalgunhas persoas que saen á caza de sentementos humanos. Esa vella sentada, soa ante un auga e un pratiño de salpicón, é ela. Máis que o pincho, o que busca e sacudir a soidade.
Sensación agridoce a que teño cando escribo isto. Nunca pensei que chegaría o momento, pero chegou. Dende este luns, cambio de destino. Son o novo xefe de deportes de Radio Coruña. Un gran paso a nivel profesional, pero que me ocasionou moitísimos tira e afrouxas internamente. Cuestións persoais por unha banda, xunto con recordos, coa vinculación á bisbarra, co pracer de poder facer radio tódolos días para a miña xente e no meu idioma. Por outra banda, en teoría, estabilidade laboral, paso adiante profesional, ocasión única… Loita interna.
Agólpanseme moitos recordos: os primeiros días na radio convencido de que facer aquelo eu só era imposible, seis días e noites mandando crónicas a Madrid mentres ardían os montes da Costa da Morte. As xornadas coa auga ata os xeonllos en Cee cando as enchentes. Finais da copa da Costa, tertulias e minutos de radio con amigos que son colaboradores da radio. O pracer de contar pra fóra o que aqui sucede. O orgullo de ser unha voz que acompaña á xente da bisbarra e fala como os de aqui, do que sucede aqui.
Aceptei miña nova responsabilidade con certo sentemento de culpa: “logo de tanto cariño recibido…agora marcho”. A xente. cada vez que me atopa na rúa, cada chamada que entra en directo na radio, cada instante… sempre coa capacidade de transmitir calor e cariño. Nos peores momentos deste ano, esa xente foi a que me mantivo a flote. Ese cariño non o atoparei en ningún lado. imos a un mundo hostil, sen medo, e sabendo que haberá paos e apenas sentiremos esas agradables sensacións que aqui me fixestedes vivir. Grazas. Mil grazas a todos e cada un de vós.
Non quero que esto sexa unha despedida. Non vou ser un mozo de cidade… eu escollín ser de aqui. Non nacín aqui pero elexín ser de aqui. Son un rapaz de pobo que traballará na Coruña. Simplemente. Non me instalarei alí. Quero ser e seguir sendo de aqui porque isto é o que sinto e me fai feliz. Aboareime a andar de arriba abaixo por esa tortuosa estrada que todos padecemos, pero non me quero afastar. Quero que sintades coma un éxito persoal cada vez que un rapaz da costa da Morte fale para toda España… será un éxito voso, porque a fin de contas fóchedes vos os que me aupástedes a esa responsabilidade.
Teño claro que algún día voltarei a facer radio nesta bisbarra, e se iso non sucede, non será pola miña vontade. Seguirei aqui, neste blog, contando barrenes. Seguirei sendo un activo máis da Costa da Morte e seguirei tentando aportar pero de distinto xeito.
Foron seis anos de traballo, con erros e con acertos, pero sempre tentando facer o meu traballo con honestidade, con principios. Falarei máis sobre isto, pero marchar a facer algo que nunca crin facer. Acudir a A Cancela a anunciar o meu traslado. Sempre voso.
Tony Lomba e Elio dos Santos son unha parella de músicos que leva anos facendo as delicias de todos aqueles que acuden aos seus concertos. Letras irónico-satíricas e melodías finas e sinxelas son a receita pra tantos anos de éxitos. Formaron dúos como Los Tres Sudamaricones, nome que indica por onde van os tiros e as ansias de pasalo ben.
Este ano actuaron no festival Cultura Quente de Caldas de Reis. Ao interpretar a canción “Bandera, bandera”, armouse unha boa. Tony Lomba (Germán Fandiño) sae a escea ataviado de facha. Con só escoitar parte da letra un se decata de que vai o conto. Interpreta a un rancio persoeiro. Algunha parte do público non o entende e tira pedras ao esceario. Tony non se arrugou. O vídeo conta o resto.
Debátome estes días entre dúas posibilidades pra meu futuro. Unha oferta de traballo que me podería afastar da bisbarra ou seguir como estou en Radio Nordés. A un lado da balanza proxección, cartos, novos proxectos, afianzamento… noutro lado sentementos, idioma, cariño, amigos.. Moi difícil decisión. Nesta semana quedará todo resolto, pero non o estou pasando moi be con todo isto e agardo resolver pra centrarme dunha vez e por todas no que vou facer nesta tempada e sobre todo pra descansar tranquilo dunha vez.
Marcha un de vacacións uns días e se arma o tinglao. Agora resulta que o Estado Español anda convulsionado porque os deixan sen touros… en Cataluña. Os argumentos taurinos que levo escoitado, sinceiramente, non fan que varíe nen un ápice a miña posición contraria a unha tradición totalmente residual no noso país e que a día de hoxe sobrevive na meirande parte do estado grazas a xugosas subvencións de destino máis ca discutible.
Din os taurinos que aquel que non comulgue co espectáculo, que non o vexa. Coma se evitar a visión dun evento tan lamentable, impedise que a realidade do maltrato animal non existise. Argumento resumido do xeito: ti mira pra outro lado. Se che molesta que mallen na xente, cando o vexas, cambia de beirarúa… en fin.
Convidan os taurinos a que protestemos contra calquera tipo de execución animal pra consumo humano. A día de hoxe descoñezo se no matadoiro de Vilaseco a xente paga entrada pra ver como matan aos tenreiros ou se pra darlle matarile ao cucho, o matarife vaille clavando pouco a pouco diversos utensilios… Si sei como é o sabor dun porco ou un tenreiro porque iso o atopo en calquera lugar, pero o da carne de touro é outro cantar. Polo tanto nin vale xustificar as corridas de touros con fins alimentarios, nin asemellar a actividade do sacrcio dun e doutro xeito, nin por suposto, falar da escuro industria que a día de hoxe envolve ao mundo do touro, extremo este que daría para unha extensa investigación xornalística.
Algo que non consiguen aclarar os taurinos é. porqué se debería facer unha excepción coas corridas e sen embargo non con cans, galos… ou con botar a cabra dende o alto do campanario, Amparados na historia da tradición, algunha pelexa de certos animais ou sanguentos costumes, levan tamén moitos anos arraigados en certas zonas de España.
Por suposto, o rollo ese de que é un espectáculo privado e con acceso só pra adultos tampouco me vale. Seica agora resulta que se a actividade é privada, pódese facer a vista gorda ante calquer tropelía. Actividade privada pagada cos cartos de todos, por certo. A ver se entenden, que no mundo actual, non se debe maltratar animais, nin na praza pública nin nese lugar privado chamado xardín da casa.
E por suposto, as palabras “democracia” e “identitario”, tamén me fan moita graza. Porque xa hai quen di que a prohibición é un atentado á democracia. Resulta que hai un señorres que son parlamentarios en distintas instancias e cos seus votos deciden o que se fai e o que non, pero para algúns a vara de medir varía. Se os votos tumban un Estatut, a democracia é así e hai que asumilo. Se as matemáticas fan valer valores coma o respeto aos animais, é un ataque á democracia… o chicle estira e encolle a gusto do intérprete. “Quen son eles pra dicir que non pode haber corridas???”. Pois os mesmos que permiten ou non todo o demáis. Lémbrame ao infausto presidente de “a ver porque me tienen que decir cuantos vinos puedo tomar, a ver porque me tienen que decir a que velocidad circular…”.
Hoxe un perigoso nacionalista aseguraba no xornal El Pais, que quizáis no medio deste embrollo, a xente debería facer un esforzo por tentar comprender porque se fixo isto en Cataluña e porque entenden as cousas doutro xeito, todo iso en col d botar improperios pola boca que alimenten as arelas independentista. O que dixo isto é un tal Pedro Solbes.
Hoxe cumpro 35 anos. Non me quero sentir vello, pero son os que son, e iso non ten discusión. É un día de valeiro. Falta…e se nota oito. Todos os anos, ás dez en punto da maña, aparecía miña nai pola habitación dicíndome aquelo de “Naciste¡¡¡”, porque un 28 de xullo ás dez mañá asomaba eu pra dar a lata neste mundo. Nunca falou a ese ritual e nunca esqueceu ter algún regalo para min. Porque ela era así… sempre pendente de non fallar, de amosar cariño e de ter detalles feitos co mimo e dedicación dun artesán. Hoxe non entrou na habitación, hoxe hai un oco enorme en min. Pero pese a súa ausencia, hoxe me deixou outro regalo: 35 anos de recordos, de adicación, de cariño, de amor sen medida. 35 anos orgullosa de exercer de nai, que foi o que sempre quixo ser. Hoxe repaso a miña a vida e aparece ela en todas as secuencias… Grazas mamá. Síguesme doendo.
Hoxe non haberá moitos regalos, máis ca nada porque sempre foi así… un xeito de non ser un consentido. Hoxe hai os regalos do ser máis marabilloso que teño ao meu lado, o axóuxere loiro que vive conmigo. Pero o regalo máis desexado e máis prezado non o vou ter, máis ca nada porque é imposible. Daría calquer cousa por cinco minutos…
O domingo tiven o pracer de dar o pregón da Rapa das Bestas de Vimianzo. Un espectáculo diferente ver a loita entre os cabalos e os aloitadores…forza contra forza. E que non se me cabreen os segundos…pero este ano os cabalos eran fortes abondo…como os das películas de vaqueiros. Por iso case case que podemos dicir que gañaron eles. Polo demáis, puiden vencer un prexuizo: consumir a carne de poldro. Sómosche así… acostumados a ver aos cabalos acompañando ás estrelas de cine, parece que nos resistimos a dar conta deles. Pero os amigos vimianceses, que me trataron de auténtico luxo (Mil grazas), deixáronme degustar un guiso de poldro que debería formar parte das mellores cartas dos restaurantes das bisbarra. A continuación deixo o texto do pregón da Rapa.
O tema dos pregóns é ben curioso. Normalmente consiste en que un tipo de fóra veña aquí a falarvos do cabalo, cando seguro que calquera de vós sabe más do cabalo que ningún pregoeiro. Así que tentarei facervos o pregón ameno e dirixido principalmente aos que se achegan ao cabalo por primeira vez.
No principio dos tempos o home habitaba no monte. As inmobiliarias da época só vendían covas e as hipotecas eran ben baratas. O home vivía en harmonía coa natureza porque daquela tampouco se inventara a maldade… podiamos dicir que vivía na natureza e da natureza… agora adicámonos máis a prender lumes a montes, botar árbores abaixo, botar lixo nos ríos… pero daquela coidaban o entorno. Tiñan pinta de salvaxes, non vestían moi á moda pero semella que eran intelixentes abondo. O ser humano tivo que buscarse a vida para solucionar algúns problemas como o transporte ou a forza mecánica que axudara no traballo.
Sobre o segundo problema a cousa era moi necesaria porque daquela inda on se inventaran os tractores Barreiros nin os John Deeree e alguén tiña que turrar da ferramenta para botar as patacas. Alguén pensou no cabalo e pensou ben, porque ademáis o cabalo tamén servía para outras faenas. O cabalo podía servir como alimento (coma ben tedes amosado aquí) e como transporte. Había outros animais coma o porco que tamén facía servizo pero se alguén puxo un porco a turrar dun caro algunha vez se daría conta que estaba a facer o parvo, porque o cocho está rico, pero forte o que se di forte, non é. O cabalo tamén servía para trasladarse. Camariñas, Muxía ou Baio quedaban máis cerca grazas ao cabalo que a trote lixeiro era a mellor liña de transporte da época. Unha mágoa, que uns cantos anos despois, botemos de menos ao cabalo, poruqe co ben que traballan as liñas de autobuses da Costa da Morte, éranos mellor ir a cabalo que facer unha viaxe en calquera delas. Hoxe mesmo había unha señora no centro de Vimianzo que agardaba dende o venres o bus da Coruña.
O cabalo servía para traballar, para comelo, para viaxar e deste xeito se converteu no mellor amigo do home. Bueno, no mellor non, porque para iso apareceu o can. O can ocupou o primeiro posto do ránquin coma animal de compaña. O can e o ghato… O do ghato é curioso, porque valer, o que se di valer, non vale para moito. O ghato… está. O ghato está na casa, come o que lle botes (dentro dun orde, que é ben fino) e pouco máis. O can, como dicía, ocupou o primeiro posto como amigo do home, pero inxustamente, porque o cabalo fai máis labor ca él… o can está ben para ir xogar, tirarlle paos e que chos traia… ao cabalo se probas a tirarlle algo, como moito se che queda mirando con cara de: “vas ir ti a por el, non?”.
Preparando este pregón, porque inda que non o parece, prepareino, aprendín moitas cousas sobre o mundo do cabalo. Se vas a internet e tecleas a palabra cabalo, aparecen uns cantos cantantes de rock, non me digades porqué. Pero investigando, puiden saber que, por exemplo, os cabalos poden durmir de pé. A miña moza, que é mi espilida, en canto llo contei me dixo:”Mira que ben, como os funcionarios”. Miña moza ten esa pequena maldade, porque como todo o mundo sabe os funcionarios é mentira que durman de pé. Case todos teñen mesa e despacho e durmen acostados nela.
Hoxe imos a asistir ao espectáculo da rapa. É algo moi familiar para min… Hai anos, cando un tiña máis pelo e máis longo, a miña avoa sempre me dicía aquello de :”Que vas facer?, agardar á rapa das bestas para cortar o peliño?”. Ela era da teoría de que as rapas das bestas eran algo moi inspirador… eu coido que seguro que nas súas fantasías imaxinaría un curro onde unha dúcia de perruqueiros botaríanse ao pescozo dunha chea de melenudos, hippies e demáis e armados con tesoiras, deixaríannos as cabezas coma bolas de billar… coma quintos da mili da época.
Nestes días de furor futboleiro imos recibir coma figuras aos que se van encargar de deixar ás bestas cos curtes de pelo que máis se van levar esta tempada. Os que van deixar aos cabalos con tupé, con patillas, con cresta de Cristiano Ronaldo ou o que se tercie son:
MANOLO DO CONDE
JOSÉ DA CALLE
MANOLO DE CARBALLO
E os heroes da rapa, os que se van a batir nunha loita entre ser humano e animal son os seguintes (coreando):
ANTONIO DE CURES
LUÍS DE AGUSTÍN
MANOLO DE BOALLO
JUAN DE CASTRELO
FERNANDO DE OGAS
VITORIANO DO CAMPO
CARLOS DE BOALLO
PABLO DA PONTERRODA
MAGOBI DA AGUALADA
AGUSTIN DE OGAS
MARTÍN DE CURES
FERNANDO DE VILASECO
MANOLO DE AGUSTÍN
PERGANTINO DE PASARELA
LITOS DE LUCAS
MARTÍN DA AGRA
JULIAN DE CURES
JUAN DE AGUSTIN
CUBANO DA DEVESA
ALVARO DE VILAR
DESIDERIO DE CARNÉS
CLAUDIO DE CARNÉS
IVÁN DA ESQUIPA
FABIÁN DE CURES
LUIS DE BOALLO
MARIO DO FRUCTUOSO
FRNCISCO DE CARNÉS
ARTURIÑO DE CERQUEDA
LUIS DE CERQUEDA
MONCHO DA REPARADA
QUIQUE DE CANCES
Eu estou a piques de saltar ao curro e loitar tamén coma eles… pero tédesme que perdoar porque vexo que os bichos son moi grandes e a min me doe o lombo de velos Amigos e amigas, a diferenza doutros espectáculos onde se enfrontan o home e o animal, aquí non hai trampa nin cartón. Eles coas súa forza, cos seus brazos, coas súas mans, buscarán dominar ás bestas e coma tódolos anos cortar as crinas dos cabalos. Son moitos anos dun costume que forma parte de nós, do noso xeito de ser e hoxe todos e todas xuntos vivimos a XII Edición desta rapa neste Coliseo romano do Campo da Areosa. Chegou a hora, vivámola festa… Viva a Rapa das Bestas¡¡
Síntoo, son un bicho raro. Estes días síntome coma un cadelo verde ou peor inda. Poño a tele, véxoa e non me pasa nada. Miro para ela e… si… está ben, pero nada máis. Nin me poño nervioso, nin toleo, nin me parece inigualable. Non teño temblores nin nada polo estilo… Síntoo. Sara Carbonero non me parece unha musa de primeiro grao. Paréceme unha máis. Síntoo… seguramente a culpa sexa miña.
Estes días vivimos unhas xornadas de fervor patrio. Os trunfos da seleción española de fútbol provocan a aparición coma cogumelos de bandeiras de España. As camisetas da “Roja” pululan polas rúas, esquecendo aquela época onde ver unha camiseta da seleción era coma ver un can verde. A min me parece moi ben. Cada quen que faga o que lle pete neste eido. Repito: cada quen que faga o que considere, nun sentido ou noutro.
Agora ben, resulta que o fervor patrio tamén ten efectos colaterais. Algúns gurús da información que tanto teñen sacudido a Laporta por misturar fútbol e política, estes días sacan segundas lecturas aos trunfos deportivos dos xogadores da seleción. A política e o deporte para algúns eran comaprtimentos estancos.. cando interesaba, porque agora gañar partidos de fútbol significa mentar a determinadas opcións políticas e facer chistes cuarteleiros con quen non se sinte máis español que José Tomás.
O último episodio do desbarre o protagonizan Jorge Lorenzo e Alejandro Sanz. O cantante bótalle en cara a Jorge Lorenzo que logo de vencer a carreira de Moto GP do Gran Premio de Catalunya, o piloto non se tivese enfundado a camiseta de fútbol de moda. Seica é obrigatorio e a liberdade consiste niso. Ademáis Lorenzo xa non é a primeira vez que gaña algún gran premio, ou que paseo a bandeira do Estado nin tampouco é extrano velo teso coma un parafuso mentres escoita o himno de España. Pero non abonda… aqui hai que exteriorizar a españolidade ao estilo Millán Astray. O diario Marca repártelle con gusto ao piloto mallorquín porque para o xornal mesetario non ten patriotismo abondo. En todo isto, aparece polo medio o cantante Alejandro Sanz, que nunha mostra de oportunismo, critica abertamente ao pìloto por non ter posto a camiseta da polémica. Nocións de patriotismo de Alejandrito Sanz, as xustas. Porque neste país, ningún hospital, ningunha estrada e absolutamente nada se ten feito coas aportacións dos impostos de quen ten os seus cartos a bó recaudo nun paraíso fiscal. Porque en España o patriotismo se entende dun xeito tan pailán: o importante e poñerse camisetas, menear bandeiras e poñer caras de pracer oindo himnos. Iso é o fundamental… patriotismo de fondo de armario. En plena época de crise e apreturas económicas, o patriota non se decata que as maiores fortunas deportivas deste país están emigradas. Ese é o patrotismo dalgúns e o amor a España. Aportar ao ben común…cero.
A min non me molesta en absoluto que a seleción de fútbol gañe, máis ben todo o contrario. O malo é cando as victorias de algúns supoñen meterlle o dedo no ollo a uns cantos. Aí é donde moita xente se baixa do autobús.
Entradas (RSS)